Ασυμβίβαστη, ξεχωριστή και πολυσχιδής παρουσία του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου, η Νίκη Τριανταφυλλίδη ήταν μια ηθοποιός με έντονη δραματική στόφα και ιδιαίτερη φυσιογνωμία. Συγχρόνως, όμως, υπήρξε σκηνοθέτις, συγγραφέας, μεταφράστρια και δασκάλα υποκριτικής, που ακολούθησε έναν δρόμο μακριά από την εύκολη δημοσιότητα, και υπηρετώντας με συνέπεια και πάθος την τέχνη της. Από πολύ νωρίς καθιερώθηκε ως πρωταγωνίστρια, συνεργάστηκε με σημαντικούς ανθρώπους του θεάτρου και του κινηματογράφου και άφησε πίσω της ένα έργο που ξεπέρασε κατά πολύ τα όρια της υποκριτικής. 

ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΧΡΟΝΙΑ 

Η Νίκη Τριανταφυλλίδη γεννήθηκε στην Αθήνα στις 27 Νοεμβρίου 1942 και ήταν κόρη του συνθέτη Πάνου Τριανταφυλλίδη. Μετά τις εγκύκλιες σπουδές της ακολούθησε τον δρόμο της υποκριτικής, φοιτώντας στις δραματικές σχολές του Εθνικού Θεάτρου και του Πέλλου Κατσέλη.  

Πριν ακόμη εμφανιστεί επαγγελματικά στο θεατρικό σανίδι, έκανε το κινηματογραφικό της ντεμπούτο το 1962 στην αντιπολεμική ταινία «Ουρανός» του Τάκη Κανελλόπουλου, ένα από τα σημαντικά έργα του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου, ερμηνεύοντας την Ανθούλα. Την επόμενη χρονιά, το 1963, πραγματοποίησε την πρώτη της θεατρική εμφάνιση με τον θίασο της Αλέκας Κατσέλη στο εμβληματικό έργο του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα «Το Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα». 

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ 

Το θέατρο αποτέλεσε τον μεγάλο και σταθερό άξονα της καλλιτεχνικής της ζωής. Από τα πρώτα κιόλας χρόνια συνεργάστηκε με σημαντικούς θιάσους και δημιουργούς, ανάμεσά τους τον Αλέκο Αλεξανδράκη, τον Βασίλη Διαμαντόπουλο, την Έλλη Λαμπέτη, τον Μάνο Κατράκη, αλλά και τους Αλέξη Μινωτή και Κατίνα Παξινού.  

Το 1964 έπαιξε στο «Ένας Μήνας στην Εξοχή» του Τουργκένιεφ με τον θίασο του Αλέκου Αλεξανδράκη και το 1965 στην «Αθάνατη Πολυαγαπημένη» και στο περίφημο «Λεωφορείο ο Πόθος» του Τενεσί Ουίλιαμς. Ακολούθησαν, μεταξύ άλλων, η «Ερωφίλη» του Χορτάτση, το «Αυτό το Ζώο το Παράξενο», τα «Μεγάλα Χρόνια» και η «Ήρα και το Παγώνι».  

Στη συνέχεια η παρουσία της συνδέθηκε στενά και με τις κρατικές σκηνές. Στο Εθνικό Θέατρο εμφανίστηκε στον «Χορό της Ηλέκτρας» και στον «Αλχημιστή», ενώ στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος συμμετείχε σε σημαντικές παραγωγές όπως «Ιφιγένεια εν Ταύροις», «Ο Κύκλος με την Κιμωλία», «Ο Άγιος Πρίγκηψ», «Η Βασίλισσα του Χιονιού», «Η Προξενήτρα», «Εκκλησιάζουσες», «Παραμύθι χωρίς Όνομα» και «Ο Ηλίθιος». Το 1985 επέστρεψε στο Εθνικό με τον «Καλό Άνθρωπο του Σετσουάν» του Μπρεχτ, ενώ το 1990 παρουσίασε την «Περσεφόνη» του Γιάννη Ρίτσου και το «Ξαφνικά Πέρσι το Καλοκαίρι» του Τενεσί Ουίλιαμς.  

Το 1969 διετέλεσε για μικρό διάστημα καλλιτεχνική διευθύντρια του θεατρικού οργανισμού «Χριστιανικό Θέατρο», όπου ανέβασε τις «Μέρες δίχως τέλος» του Ευγένιου Ο’ Νηλ. Υπήρξε επίσης ιδρυτικό μέλος του Θεάτρου Συνόλου, ενώ τη δεκαετία του ’90 δημιούργησε το δικό της Θέατρο Τριανταφυλλίδη, στην πλατεία Βάθης.  

Ο ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Η Νίκη Τριανταφυλλίδη είχε ήδη ξεκινήσει δυναμικά στον κινηματογράφο με τον «Ουρανό» του Τάκη Κανελλόπουλου όταν, το 1963, ήρθε η πρώτη της συνεργασία με τη Φίνος Φιλμ.

Στο «Αμόκ» του Ντίνου Δημόπουλου, μια ιδιαίτερη δραματική περιπέτεια της εταιρείας, υποδύθηκε τη Ρένα και βρέθηκε δίπλα στη Φλωρέττα Ζάννα, τον Λευτέρη Βουρνά, την Άννα Βενέτη, τον Τάκη Εμμανουήλ και τον Σπύρο Καλογήρου. Η ταινία αφηγείται την ιστορία μιας ομάδας κοριτσιών που δραπετεύουν από αναμορφωτήριο και καταλήγουν σε ένα ερημονήσι, όπου βρίσκονται αντιμέτωπες με μια ομάδα ανδρών που αναζητούν έναν χαμένο θησαυρό της Κατοχής.  

Θα επέστρεφε στη Φίνος Φιλμ επτά χρόνια αργότερα, αυτή τη φορά με έναν από τους σημαντικότερους κινηματογραφικούς ρόλους της: την Πασχαλιά Βελούση στον «Αστραπόγιαννο» (1970), στο πλευρό του Νίκου Κούρκουλου. Στην ταινία του Νίκου Τζίμα, η Τριανταφυλλίδη γίνεται η γυναίκα που ερωτεύεται ο Αστραπόγιαννος, μέσα σε μια ιστορία έρωτα, κοινωνικής αδικίας, εξέγερσης και σύγκρουσης με την εξουσία των τσιφλικάδων.  

Ο «Αστραπόγιαννος» αποτέλεσε μία από τις φιλόδοξες παραγωγές της Φίνος Φιλμ, με έντονα πολιτικά και κοινωνικά μηνύματα. Απέσπασε το Βραβείο Καλύτερης Ταινίας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης του 1970, ενώ ο Νίκος Κούρκουλος τιμήθηκε με το Βραβείο Α΄ Ανδρικού Ρόλου. Η ταινία προβλήθηκε και στο εξωτερικό και έκοψε 391.874 εισιτήρια.  

Ανάμεσα στις υπόλοιπες κινηματογραφικές της εμφανίσεις ξεχωρίζουν οι ταινίες «Η Παγίδα», «Κατρακύλισμα στο Βούρκο», «Η Μοίρα ενός Αθώου», «Βρώμικη Πόλις», «Αντίο για Πάντα», «Ψωμί για έναν Δραπέτη», «Καρδιές που Ξέρουν ν’ Αγαπούν», «Καταραμένη Αγάπη», «Ο Τάφος των Εραστών», «Το Κανόνι και τ’ Αηδόνι», «Ένα Κορίτσι Αλλιώτικο», «Στον Δάσκαλό μας με Αγάπη», «Αγάπησα έναν Προδότη», «Το Νυφοπάζαρο», «Όμορφες Μέρες», «Σε Ικετεύω Αγάπη μου», «Χωρίς Συνείδηση» και «Ο Κατάδικος».  

Το 1975 συμμετείχε στην ιδιαίτερη «Ευρυδίκη ΒΑ 2037» του Νίκου Νικολαΐδη, ενώ η τελευταία κινηματογραφική εμφάνιση που καταγράφεται στη φιλμογραφία της ήταν στο «Αντίο Βερολίνο» το 1994.  

Η ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ

Στην τηλεόραση εμφανίστηκε σε αρκετές παραγωγές της δημόσιας τηλεόρασης από τις αρχές της δεκαετίας του ’70. Μεταξύ αυτών ήταν «Το Σπίτι των Ξένων», «Από την Άλλη Όχθη», «Εν Τούτω Νίκα», «Αστυνομικές Ιστορίες», «Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται», «Οι Φρουροί της Αχαΐας», «Γυναικείες Μορφές της Ελληνικής Ιστορίας», «Νίνα», «Γυναίκα από Βελούδο», «Οι Συμμαθήτριες», «Κεφαλλονίτικες Ιστορίες» και «Η Συμμορία της Μαίρης».  

Ξεχωριστή θέση στην τηλεοπτική της διαδρομή είχε η «Στέλλα Βιολάντη» του Γρηγορίου Ξενόπουλου, όπου το 1976 ερμήνευσε τον ομώνυμο ρόλο. 

ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ – ΣΥΓΓΡΑΦΗ – ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Η Τριανταφυλλίδη δεν περιορίστηκε ποτέ στην ιδιότητα της ηθοποιού. Το 1970 πέρασε πίσω από την κάμερα και σκηνοθέτησε την ταινία μικρού μήκους «Το Συνηθισμένο μου Όνειρο», στην οποία εμφανίζονταν, μεταξύ άλλων, ο Παντελής Βούλγαρης και ο Θόδωρος Αγγελόπουλος. Η δουλειά της απέσπασε το Βραβείο Σκηνοθεσίας στο 11ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.  

Έγραψε επίσης τα θεατρικά έργα «Πάρτυ στο Σπίτι της Ελισσάβετ Π.», «Ηχώ και Νάρκισσος» και «Τρελλή Ελένη», τα οποία παρουσίασε με δική της σκηνοθεσία. Παράλληλα, μετέφρασε και διασκεύασε έργα του παγκόσμιου και αρχαίου ελληνικού ρεπερτορίου, ανάμεσά τους τις «Δούλες» του Ζαν Ζενέ, τον «Βασιλιά Ληρ» και τις «Εύθυμες Κυράδες του Ουίνσδορ» του Σαίξπηρ, το «Πιρλιπλίν και Μπελίσσα» του Λόρκα και τις «Εκκλησιάζουσες» του Αριστοφάνη.  

Αγάπησε ιδιαίτερα τη διδασκαλία και μετέδωσε την εμπειρία και τις γνώσεις της σε νεότερους ηθοποιούς, διδάσκοντας στις δραματικές σχολές του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, του Πέλλου Κατσέλη και της Μαίρης Τράγκα.  

Ιδιαίτερη επιθυμία της ήταν τα έργα που είχε γράψει, μεταφράσει και διασκευάσει να συνεχίσουν να ανεβαίνουν από νέες θεατρικές ομάδες. Το υλικό αυτό κληροδότησε στην κόρη της, ηθοποιό και σκηνοθέτιδα Ζωή Μασούρα. Ανάμεσα στις τελευταίες σημαντικές εργασίες της ήταν η μετάφραση και διασκευή του «Πιρλιπλίν και Μπελίσσα» του Λόρκα, ενώ κύκνειο συγγραφικό της έργο υπήρξε η μετάφραση-διασκευή στις «Εκκλησιάζουσες» του Αριστοφάνη. Η Ζωή Μασούρα ανέβασε το έργο τον Ιούνιο του 2013, λίγο μετά τον θάνατο της μητέρας της, αφιερώνοντας την παράσταση στη μνήμη της.  

ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ

Η καλλιτεχνική της αξία αναγνωρίστηκε από νωρίς. Εκτός από το Βραβείο Σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης για το «Συνηθισμένο μου Όνειρο», το 1971 το Κέντρο Μελέτης και Έρευνας του Ελληνικού Θεάτρου την τίμησε με το σημαντικό Βραβείο «Μαρίκα Κοτοπούλη», ανακηρύσσοντάς την καλύτερη ηθοποιό της περιόδου 1970-1971.

ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΖΩΗ

Η Νίκη Τριανταφυλλίδη ήταν παντρεμένη με τον ηθοποιό Κώστα Μεσσάρη, με τον οποίο απέκτησε μία κόρη, τη Ζωή Μασούρα, που ακολούθησε και εκείνη τον δρόμο του θεάτρου ως ηθοποιός και σκηνοθέτις.  

Υπήρξε επίσης ιδρυτικό μέλος της Πανελλήνιας Πολιτιστικής Κίνησης το 1977 και είχε ενεργή παρουσία στα κοινά, διατελώντας για ένα διάστημα δημοτική σύμβουλος. 

ΘΑΝΑΤΟΣ

Η Νίκη Τριανταφυλλίδη έφυγε από τη ζωή στην Αθήνα στις 13 Μαΐου 2013, σε ηλικία 70 ετών, αφήνοντας πίσω της μια πολύπλευρη καλλιτεχνική παρακαταθήκη — όχι μόνο μέσα από τις ερμηνείες της, αλλά και μέσα από τη σκηνοθεσία, τη συγγραφή, τις μεταφράσεις και τη διδασκαλία της.