Ο Γεράσιμος Λαβράνος, ο συνθέτης που σε νεαρότατη ηλικία απέκτησε δική του ορχήστρα, κατάφερε με τον δικό του μοναδικό τρόπο, να φέρει έναν καινούργιο άνεμο στην ελληνική σύνθεση και να προσθέσει το δικό του λιθαράκι στη διεθνή τζαζ και σόουλ μουσική.

ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΧΡΟΝΙΑ

Γεννήθηκε στην Κέρκυρα το 1935, όπου και ξεκίνησε από μικρή ηλικία τη μουσική του εκπαίδευση. Στα 11 του έπαιζε κόρνο στη Φιλαρμονική Εταιρεία «Ν. Μάντζαρος», ενώ συνέχισε με θεωρητικά μαθήματα και πιάνο. Η ανακάλυψη παρτιτούρας του Γκέρσουιν και του Κόουλ Πόρτερ στο σπίτι του δασκάλου του, Σπύρου Μεταλληνού, άλλαξε την πορεία του: από την κλασική μουσική πέρασε οριστικά στην τζαζ.

Η ΜΟΥΣΙΚΗ

Η μουσική διαδρομή του Γεράσιμου Λαβράνου υπήρξε εντυπωσιακή και διεθνώς προσανατολισμένη. Ξεκίνησε αμέσως μετά την απόλυσή του από τη στρατιωτική θητεία το 1955. Όπως θυμόταν ο ίδιος, «το ’55 απολύομαι και σχεδόν αμέσως βγαίνω στο επάγγελμα», έχοντας ήδη τρεις σημαντικές προτάσεις. Επέλεξε τελικά να ενταχθεί ως πιανίστας στην Ορχήστρα του Γιώργου Μουζάκη, μια επιλογή που αποδείχθηκε καθοριστική, καθώς τον έφερε σε επαφή με τη μοντέρνα τζαζ τάση της εποχής. Με την ορχήστρα αυτή εμφανίστηκε στα κορυφαία μουσικά κέντρα της Αθήνας και ταξίδεψε δύο φορές στην Αμερική, αποκτώντας πολύτιμες εμπειρίες και διευρύνοντας τον καλλιτεχνικό του ορίζοντα. Παρά τις προτάσεις να παραμείνει στο εξωτερικό, επέστρεψε στην Ελλάδα, συνεχίζοντας τη σταθερή του πορεία ως δημιουργός και μουσικός.

Η πρώτη μεγάλη του επιτυχία ήρθε με το τραγούδι «Χέρι-χέρι», το οποίο γράφτηκε το 1958 και κυκλοφόρησε το 1959, γνωρίζοντας αμέσως τεράστια απήχηση. Ο ίδιος περιέγραφε χαρακτηριστικά πως «έγινε έκρηξη, τεράστια επιτυχία», ενώ το τραγούδι ξεπέρασε τα ελληνικά σύνορα και ερμηνεύτηκε στη Γαλλία από κορυφαίους καλλιτέχνες, όπως ο Luis Mariano και η Jacqueline Boyer, αλλά και από σημαντικούς μουσικούς της τζαζ σκηνής. Ακολούθησαν πολλές ακόμη συνθέσεις που σημάδεψαν την ελληνική δισκογραφία, όπως τα «Χρόνια πολλά», «Παραμυθένια ζωγραφιά», «Αιθέριο λουλούδι», «Καράβια φεύγουνε» και «Απόγευμα της Κυριακής». Έργα του μεταφέρθηκαν στο εξωτερικό και γνώρισαν νέες διασκευές, με το «Καράβια φεύγουνε» να γίνεται στη Γαλλία «Le grand depart» και στην Ιταλία «La tua gioventù», ενώ το «Απόγευμα της Κυριακής» μετατράπηκε σε ισπανική επιτυχία με τίτλο «Atardecer de un Domingo». Η διεθνής απήχηση των τραγουδιών του επιβεβαίωσε την ικανότητά του να δημιουργεί μουσική με παγκόσμια προοπτική.

Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η πρωτοποριακή του εργασία στα EP «Rebeta Nova» στα μέσα της δεκαετίας του ’60, όπου διασκεύασε γνωστά λαϊκά τραγούδια σε σύγχρονους ρυθμούς της εποχής, όπως bossa nova, shake και cha-cha, δίνοντας νέο χρώμα στην ελληνική μουσική. Η ορχήστρα του, με τον ίδιο στη διεύθυνση, έφτασε σε εξαιρετικά υψηλό επίπεδο, συναγωνιζόμενη ισάξια μεγάλες ευρωπαϊκές μπάντες, ενώ εμφανίστηκε σε σημαντικές αίθουσες και κέντρα της Ευρώπης. Όπως έλεγε ο ίδιος, η πορεία τους περιλάμβανε εμφανίσεις «στο Picadilly στο Λονδίνο, στο Florida Park της Μαδρίτης, στο Blue Note του Άμστερνταμ, στο παρισινό Hilton» και αλλού.

Στα τέλη της δεκαετίας του ’60 και στις αρχές του ’70 συνεργάστηκε με σπουδαίες φωνές όπως η Τζένη Βάνου, ενώ παρέμεινε ανοιχτός στα νέα μουσικά ρεύματα, στηρίζοντας και νεανικά συγκροτήματα της εποχής. Η διαρκής του αναζήτηση για εξέλιξη και ποιότητα χαρακτήρισε συνολικά την καλλιτεχνική του πορεία.

Ο ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Παρότι τα κινηματογραφικά soundtracks αποτέλεσαν μόνο ένα μέρος της συνολικής του προσφοράς, ο Γεράσιμος Λαβράνος συνδέθηκε και με τον ελληνικό κινηματογράφο, συμμετέχοντας σε μουσικές στιγμές που έμειναν ιστορικές. Χαρακτηριστική είναι η παρουσία της ορχήστρας του στην ταινία της Φίνος Φιλμ «Νύχτα Γάμου» (1967), όπου αποτυπώθηκε ένας σπάνιος soul ήχος για την Ελλάδα της εποχής. Το τραγούδι «Χάλυ γκάλυ» υπήρξε επίσης μία από τις πιο γνωστές συνθέσεις του, διατηρώντας το όνομά του ζωντανό στη συλλογική μνήμη μέσα από διαφορετικές εκτελέσεις.

ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ

Μία από τις σημαντικότερες στιγμές της διεθνούς του αναγνώρισης ήρθε το 1968, όταν εκπροσώπησε την Ελλάδα στο III Festival Internacional Da Canção Popular στο Ρίο ντε Τζανέιρο με το τραγούδι «Αν θες να ’ρθεις», ερμηνευμένο από τη Μαρινέλλα. Η συμμετοχή του απέσπασε το βραβείο Καλύτερης Καλλιτεχνικής Παρουσίας, ενώ ο ίδιος θυμόταν συγκινημένος πως «όταν έσβησαν και οι τελευταίες νότες… τα 60 μέλη της ορχήστρας σηκώθηκαν όρθιοι και χειροκρότησαν παρατεταμένα». Η στιγμή αυτή αποτέλεσε για τον ίδιο μία από τις πιο έντονες της καλλιτεχνικής του διαδρομής και επισφράγισε τη θέση του ως δημιουργού διεθνούς εμβέλειας.

Το 2007 το περιοδικό «Jazz&Jazz»τον συμπεριέλαβε στους κορυφαίους μουσικούς της exotica mood.

ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΖΩΗ

Ο Λαβράνος υπήρξε ένας καλλιτέχνης με βαθιά αισθητική και έντονη άποψη για την πορεία της μουσικής. Από τα πρώτα χρόνια της δικτατορίας άρχισε να απομακρύνεται συνειδητά από τη νυχτερινή διασκέδαση, καθώς διαφωνούσε με τις αλλαγές που έβλεπε να διαμορφώνονται στο μουσικό τοπίο. Όπως είχε πει χαρακτηριστικά, «ήμουν οργισμένος… διαφωνούσα με την πορεία που έπαιρνε η μουσική και το σώου, και κρατήθηκα μακριά». Παρότι αποσύρθηκε από τα φώτα της δημοσιότητας, δεν σταμάτησε ποτέ να γράφει, να παρακολουθεί τις εξελίξεις και να πιστεύει στη δύναμη της δημιουργίας.

ΘΑΝΑΤΟΣ

Ο Γεράσιμος Λαβράνος έφυγε από τη ζωή στις 24 Μαρτίου 2015, σε ηλικία 80 ετών.